ΜΟΥΣΙΚΗ

ΟΙ ΠΡΩΤΟΜΑΣΤΟΡΕΣ - ΧΑΡΙΛΑΟΣ-ΚΑΡΕΚΛΑΣ-ΣΤΡΑΒΟΣ-ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ-ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ

ΟΙ ΠΡΩΤΟΜΑΣΤΟΡΕΣ - ΧΑΡΙΛΑΟΣ-ΚΑΡΕΚΛΑΣ-ΣΤΡΑΒΟΣ-ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ-ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ

Γράψτε πρώτος μια αξιολόγηση για αυτό το προϊόν

11,99 €

Αμεσα διαθέσιμο

SKU: S.A 538

Αυθεντικές εκτελέσεις (1920-1955)


CD από τη σειρά "Οι Πρωτομάστορες"


ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΠΙΠΕΡΑΚΗΣ (ΧΑΡΙΛΑΟΣ) - ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (ΚΑΡΕΚΛΑΣ) - ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΑΣΠΑΡΑΚΗΣ (ΣΤΡΑΒΟΣ)-ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ-ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ


Τίτλοι:

Χαρίλαος Πιπεράκης 1920-1955
1. Άχι Λουσακιανό κρασί
2. Ωχ αλύπητη
3. Ο ψύλλος
4. Χανιώτικος συρτός

Λύρα, τραγούδι: Χαρίλαος Πιπεράκης

Αντώνης Καρεκλάς 1920-1955
5. Σταφιδιανός
6. Ρεθεμνιώτικα πεντοζάλια
7. Συρτό Καρεκλά (οργανικό)
8. Ρεθεμνιώτικος συρτός
9. Σούστα (οργανικό)

Λύρα, τραγούδι: Αντώνης Καρεκλάς

Μανόλης Στραβός 1935-1955
10. Μαλεβυζιώτικος (οργανικό) (λύρα, τραγούδι: Μανώλης Πασπαράκης, μαντόλα: Νεοκλής Σαλούστρος)
11. Τραγούδι του γάμου (λύρα, τραγούδι: Μανώλης Πασπαράκης, μαντόλα: Μανόλης Αεράκης)
12. Ανωγειανή παρέα (λύρα, τραγούδι: Μανώλης Πασπαράκης, μαντόλα: Νεοκλής Σαλούστρος)

Νίκος Παπαδογιάννης 1935-1955
13. Μάθια που εύκολα γελούν (λαούτο: Λευτέρης Καμπουράκης)
14. Μυλοποταμίτικες κοντυλιές (λαούτο: Γιάννης Μαρκογιαννάκης)
15. Πόσες φορές γλυκά γλυκά (λαούτο: Γιάννης Μαρκογιαννάκης)

Λύρα, τραγούδι: Νίκος Παπαδογιάννης

Κώστας Μουντάκης 1945-1955
16. Άρπαξα και μπαϊλντισα (λύρα: Κώστας Μουντάκης, τραγούδι: Στέλιος Κουτσουρέλης, λαούτο: Γιώργης Κουτσουρέλης)
17. Νέος Καστελλιανός συρτός (λύρα, τραγούδι: Κώστας Μουντάκης, λαούτο: Γιώργης Κουτσουρέλης)

 

Λεπτομέρειες

ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΠΙΠΕΡΑΚΗΣ (ΧΑΡΙΛΑΟΣ)

Ο Χαρίλαος Πιπεράκης γεννήθηκε το 1895 στο χωριό Ξηροστέρνι, της Επαρχίας Αποκωρόνου, του νομού Χανιών. Ο Χαρίλαος ο «Κρητικός», όπως ήταν γνωστός στο ευρύ κοινό, ήταν ο πρώτος που διέδωσε την Κρητική μουσική τόσο στην Κρήτη όσο και σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Σε ηλικία μόλις 14 χρόνων το 1919, θεωρήθηκε ένα από τους εξαίρετους εκτελεστές της Κρητικής λύρας.Έφηβος ακόμη, το 1912 έχοντας μοναδικό εφόδιο την τέχνη του, αποφασίζει το μεγάλο ταξίδι στην Αμερική.Σύμφωνα με τις αφηγήσεις του Γιώργου Κατσαρού , που υπήρξε για δεκάδες χρόνια φίλος, συνεργάτης και σύντροφος του στο πάλκο, ο Χαρίλαος ήταν ήδη διάσημος πριν από το 1920 και στα χρόνια του Μεσοπολέμου θεωρήθηκε ο σημαντικότερος και διασημότερος λυράρης-τραγουδιστής που πέρασε ποτέ από την Αμερική. Στο πέρασμα του, κατά τη διάρκεια των πολύμηνων περιοδειών που πραγματοποιούσαν οι διάφορες κομπανίες των ελλήνων μουσικών, ξεσήκωνε όχι μόνο τους Κρητικούς των περιοχών όπου έπαιζε, αλλά και ανθρώπους από όλα τα μέρη της Ελλάδας.Με το πέρασμα των χρόνων εμπλούτισε το ρεπερτόριο του με τραγούδια από διάφορες περιοχές του ελληνισμού αλλά και από γειτονικές μεσογειακές χώρες. «Με όση άνεση και ευχέρεια απέδιδε τα τραγούδια της μουσικής παράδοσης της Κρήτης, το ίδιο τέλεια έπαιζε τραγούδια και σκοπούς από τα βάθη της Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, ως και τους γρήγορους ήχους των λαών της Βαλκανικής, ρεμπέτικα ή ελαφρά τραγούδια της πατρίδας, ως και κλασικούς χορούς των ευρωπαϊκών σαλονιών».Παρόμοιος όμως ήταν και ο ξεσηκωμός των συμπατριωτών του στις λίγες φορές όπου βρέθηκε στην Κρήτη στα χρόνια του Μεσοπολέμου. Λέγεται πως η έλευση του κάθε φορά προκαλούσε συνωστισμό. Το 1928 όταν επέστρεψε για λίγο στην Κρήτη συναντήθηκε με πολλούς μουσικούς της εποχής, μεταξύ των οποίων ο μεγάλος Χανιώτης βιολάτορας Γιώργος Μαριάνος και ο μεγάλος Ρεθεμνιώτης λαουτιέρης και τραγουδιστής Γιάννης Μπερνιδάκης (Μπαξεβάνης), όπου και διοργάνωσαν στην προκυμαία του Ρεθύμνου ένα διήμερο γλέντι που άφησε εποχή .Ο Χαρίλαος αν και παίζει στο πάλκο από τα μέσα της δεύτερης δεκαετίας του αιώνα, στη δισκογραφία εμφανίζεται το 1926, ιδρύοντας μαζί με άλλους μια δική τους εταιρεία δίσκων με το όνομα «Φάρος» και ηχογραφεί 14 τραγούδια, εκ των οποίων πέντε παραδοσιακά ρεμπέτικα και εννέα κρητικά. Ανάμεσά τους τα περίφημα συρτά «Το ξηροστεριανό νερό» και » Λουσακιανό κρασί».Τον είπαν «θεό της μουσικής» (στην Αμερική), ή «Μπουγιούκ Σειτάν», δηλαδή «Μεγάλο Διάβολο» (στην Ανατολή), ή «Παγκανίνι της λύρας» (Στην Ευρώπη) και μπήκε στο Πάνθεον των τριών μεγάλων της λύρας ανά τον κόσμο(μαζί με τον Νταμουρή Τζεμίλ Μπέη και το Λάμπρο Λεονταρίτη).

ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (ΚΑΡΕΚΛΑΣ)

Ο Αντώνης Παπαδάκης, γνωστότερος ως Καρεκλάς (1893 - 1980) ήταν Κρητικός μουσικός, διάσημος για το παίξιμο της λύρας του. Ονομαστή ήταν η σούστα του, με τα πολλά γυρίσματα, εκτελούμενη σε σταφιδιανό συρτό.Γεννήθηκε στα Περβόλια Ρεθύμνου και άρχισε να παίζει λύρα από παιδί. Θεωρείται από τους σημαντικούς μουσικούς της Κρήτης των αρχών του 20ού αιώνα. Πρωτοεμφανίστηκε ως λυράρης γύρω στα 1928 στο πλευρό του λαουτιέρη Ψυλλάκη ή Ψύλλου. Ήταν από τους πρώτους που άρχισε περιστασιακά να χρησιμοποιεί το έγχορδο μπουλγαρί ως όργανο για τη συνοδεία της λύρας, προτού καθιερωθεί το λαούτο ως συνοδευτικό μουσικό όργανο στην Κρήτη. Από τη δεκαετία του 1930 άρχισε να ηχογραφεί τραγούδια, με πρώτα τα περίφημα Ρεθεμνιώτικα πεντοζάλια. Εξαιτίας της δεξιοτεχνίας του στη λύρα έγινε πλούσιος. Ωστόσο, έγινε επίσης γνωστός για την μποέμικη ζωή του και τα τελευταία χρόνια της ζωής του χαρακτηρίστηκαν από την ανέχεια και την φτώχεια. Απεβίωσε σε ηλικία 87 ετών στα Χανιά σε άσυλο ανιάτων, το 1980.

ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΑΣΠΑΡΑΚΗΣ (ΣΤΡΑΒΟΣ)

Του Ζαχαρία Καψαλάκη

Όταν ο καλός μου φίλος  Βαγγέλης Αυγουλάς μου ζήτησε να γράψω ένα άρθρο για τη νέα του σελίδα στο διαδίκτυο, αγχώθηκα . Και τούτου γιατί ήθελα να δώσω ένα κείμενο διαφορετικό απ ' αυτά που συνήθως γράφω (συνδικαλιστικά , ιστορικά ) και που θα έδενε τη κοινή μας πατρίδα τη Κρήτη με τα άτομα με ιδιαιτερότητες . Έτσι λοιπόν έριξα στο mail του Βαγγέλη την ιδέα ( που έγινε σε λίγα μόλις λεπτά αποδεκτή ) , να γράψω ένα άρθρο για έναν άνθρωπο  που δεν γνώρισα ποτέ , όμως τον αγάπησα ψάχνοντας και μαθαίνοντας γι' αυτό . Πρόκειται για τον Ανωγειανό λυράρη Μανώλη Πασπαράκη ή Στραβό. Γέννημα θρέμμα του Ψηλορείτη , γεννήθηκε στα ιστορικά Ανώγεια το Φλεβάρη του 1911. Όταν ήταν ακόμη τριών χρονών , χτυπήθηκε από οστρακιά και έχασε το φώς του. Όμως δε το 'βαλε κάτω. Αγωνιστής , όπως όλοι οι Ανωγειανοί , πήρε στα χέρια του , δεκάχρονος πια , για πρώτη φορά τη λύρα ! Το μουσικό όργανο που κυριαρχούσε στο τόπο του και που έμελε να φωτίσει τους δρόμους της ψυχής του .Δάσκαλός του στη λύρα ένας σπουδαίος λυράρης ο Αντώνης Σκουλάς , έμαθε στο μικρό τα πρώτα πατήματα και του δίδαξε τους πρώτους σκοπούς . Σκοπούς που άκουγε σε ανωγειανές παρέες , τους αποτύπωνε και σιγά-σιγά πάνω τη λύρα του τους έβγαζε ! Στα δεκαπέντε του χρόνια άρχισε δειλά δειλά να παίζει σε παρέες , γάμους  και βαφτίσεις . Η πρόοδος του ήταν σημαντική και στα 25 του χρόνια ήταν πια φτασμένος λυράρης !Παντρεύτηκε , απόκτησε τέσσερα παιδιά και συνέχιζε το έργο του . Γλέντίζοντας το κόσμο σε δύσκολες πραγματικά εποχές . Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος , καταστροφή των Ανωγείων από τους Γερμανούς , φτώχια ....Όμως ο Πασπαράκης συνέχισε τη δημιουργική του πορεία . Λένε όσοι τον γνώρισαν ότι είχε χάρισμα από το Θεό , να μπορεί να στέκεται πραγματικά στα γλέντια . Ακουμπούσε με το δοξάρι του και του ήχους της λύρας του τις ψυχές των ανθρώπων , έδινε φτερά στα πόδια των χορευτάδων , ενώ ο γλυκός σκοπός του , ανταποκρινόταν στις μουσικές διαθέσεις των ανθρώπων που γλεντούσαν μαζί του. Μια μαντινάδα χαρακτηριστική έλεγαν τα χείλη του , δίνοντας το στίγμα της δικής του ιδιαιτερότητας :

Κόσμο γροικώ , κόσμο πατώ , και κόσμο δε γνωρίζω ,

ώ, τη μπαντέρμη τη ζωή και πως τη νταγιαντίζω» ! 

Γράφει ο Γιώργης Καράτζης , για το Μανώλη Πασπαράκη ή Στραβό : «Ένα ζωντανό μνημείο του μουσικού πολιτισμού των Ανωγείων , υπήρξε χωρίς καμία αμφισβήτηση ο Μανώλης Πασπαράκης Στραβός . Ο λυράρης που γλέντισε τ' Ανώγεια και τους Ανωγειανούς τη διασποράς , με ασυνήθιστο πάθος , με προθυμία και ανεξάντλητη διάθεση , με αίσθηση προσφοράς που έφτανε τα όρια της αυτοθυσίας .Κάποιοι νόμιζαν ίσως ότι ο Στραβός  ανταποκρίνεται εντελώς συμβατικά στο τρόπο του τραγουδιού του καθ' ενός στη παρέα , κι οτι προσαρμόζεται για το χατίρι του τραγουδιστή στο ανάλογο ύφος . Δεν ήταν όμως έτσι . Ο Στραβός ταξίδευε στον αόρατο μουσικό κόσμο του , συνεπαρμένος απόλυτα πο το ανθρώπινο περιβάλλον , και συμπάσχων άμεσα στις  μεταπτώσεις και τις ειδικότερες εκφραστικές διαφοροποιήσεις του κάθε τραγουδιστή - γλεντιστή .Με δεδομένη αυτή την αλήθεια , έδιδε όντως μεγαλύτερη έμφαση σε ακραίες , οριακές στιγμές . Άνοιγε διάπλατα τους κρουνούς της μουσικής του απόδοσης , όταν τον ερέθιζε ή τον συγκινούσε κάποιος ξεχωριστός εκφραστικός τρόπος . Αποκάλυπτε έτσι πόσο άνθρωπος ήταν».Μεσουράνησε στη μουσική σκηνή της Κρήτης ως το 1960, χωρίς αυτό να σημαίνει οτι μετά σταμάτησε να παίζει λύρα . Ήταν μάχιμος μουσικός ως τα εβδομήντα του χρόνια , όμως δε μας άφησε δίσκους 33 η 45 στροφών , καθώς η μετακίνηση του για την Αθήνα , που γίνονταν οι εγγραφές δίσκων , ήταν δύσκολη .Χάριν όμως στη μέριμνα του συγχωριανού του δάσκαλου και πρώην δημάρχου των Ανωγείων , Γιώργη Σμπώκου , διασώθηκαν κάποιες ζωντανές ηχογραφήσεις .Η μουσική του επηρέασε όλους τους σύγχρονους καταξιωμένους Ανωγειανούς λυράρηδες με κορυφαίο τον αρχάγγελο της κρητικής μουσικής Νίκο Ξυλούρη .Έφυγε από τη ζωή το 1987 σε ηλικία 76 χρόνων . Τα Ανώγεια τον τίμησαν και τον τιμούν πάντα .Μάλιστα για να τον θυμούνται οι επόμενες γενιές έστησαν άγαλμα του ,έργο του Ιταλού καθηγητή της Σχολής Καλών Τεχνών , του Μιλάνου , Νικόλα Ζαμπόνι . Επίλογο στο σημερινό πρώτο σημείωμα, θα ήθελα να βάλω μια συγκλονιστική εικόνα από τη ζωή του τυφλού λυράρη . Ο πατέρας του ήταν ο πρώτος σύντροφος και οδηγός στο σκοτάδι του .Οι σχέσεις πατέρα και γιού ήταν πολύ δυνατές . Έτσι ο θάνατος του πατέρα του τον συγκλόνισε. Ζήτησε να τον πάνε στο τάφο του. Πήρε τη λύρα του και είπε μια μαντινάδα που δεν θα τη ξεχάσω όσο ζώ : 

«Φεύγεις ψυχή και τση ψυχής, γλυκιά παρηγοριά μου,

που με τα μάτια σου τα δυο, φέγγαν και τα δικά μου».

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ
 Για τον λυράρη Νίκο Παπαδογιάννη ξέρουμε εξαιρετικά λίγα πράγματα. Χθες συνάντησα στα Χανιά κάποιον λυράρη -κάποτε επαγγελματία- και κατασκευαστή λύρας ερασιτέχνη, που θάναι γύρω στα 65 τώρα και μου είπε ότι τον γνώρισε στα Χανιά. Πέρα απο τις παρέες που είχανε κάνει και κάποιες άλλες λεπτομέρειες, λίγα στοχεία απο τα βιογραφικά του που απεκόμισα είναι, πως ήταν υπάλληλος στην Τράπεζα και τα τελευταία του χρόνια έζησε στα Χανιά. Λυράρης καλος, εκλεκτός και μερακλής. Απο όσα γνωρίζει ο συνομιλητής μου, ο Παπαδογιάνης δεν παντρεύτηκε και ως εκ τούτου δεν άφησε απογόνους. Πιστεύω σύντομα να έχουμε κι άλλα στοιχεία για τον κρητικό αυτο καλλιτέχνη που έχει γράψει ιστορία. Απο το site Κρητκή παράδοση, αντιγράφουμε το βιογραφικό του Νίκου Παπαδογιάννη. Ο Νίκος Παπαδογιάννης γεννήθηκε στην Αγιά Μυλοποτάμου του νομού Ρεθύμνης το 1916. Ασχολήθηκε για πρώτη φορά με τη λύρα σε παιδική ηλικία. Όλα τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια, που τα έζησε στο χωριό, σημαδεύτηκαν από την πλούσια και αστείρευτη μουσική παράδοση της περιοχής.Ο ίδιος είχε πει: - "Επαιζα λύρα από την κοιλιά τση μάνας μου".Από την ηλικία των δεκαπέντε ετών (1931), ήταν ένας έμπειρος και αξιόλογος επαγγελματίας λυράρης.
Την πρώτη του δημόσια εμφάνιση την πραγματοποίησε σε ηλικία 12 χρονών το 1928, σε γαμήλιο γλέντι στα Λιβαδειά Μυλοποτάμου. Ο Νίκος Παπαδογιάννης έφυγε από το χωριό του σε ηλικία 20 ετών, το 1936, προκειμένου να υπηρετήσει την στρατιωτική του θητεία και το 1939 που απολύθηκε από τον στρατό έμεινε στην Αθήνα, μέχρι τα 48 του χρόνια το 1964. Ο Νίκος Παπαδογιάννης τον πρώτο του δίσκο τον ηχογράφησε το 1947 σε ηλικία 31 ετών με συνεργάτη του τον ανεπανάληπτο Μεσσαρίτη Λευτέρη Καμπουράκη (Καστελολευτέρη), που έπαιζε μπουζούκι και μπουλγαρί. Από το δίσκο αυτό βγήκαν, το Ταμπαχανιώτικο, ο «Καρότσας»* και το Ρεθεμνιώτικο συρτό «Μάτια που εύκολα γελούν», που έγιναν μεγάλες επιτυχίες την εποχή εκείνη και σήμερα θεωρούνται κλασικά.
Στη συνέχεια και μέχρι το 1964 που ήρθε με μετάθεση από την Αθήνα στο Ρέθυμνο, ο Παπαδογιάννης με συνεργάτη του τον λαουτιέρη από το Σπήλι Γιάννη Μαρκογιαννάκη (Μαρκογιάννη), ηχογράφησε άλλους 4 δίσκους 78 στροφών.Τον τίτλο "Καρότσας" τον ξανα-άκουσα πέρσυ, απο τον Γιάννη Θυμάκη, τον γνωστό λαϊκό τραγουδιστή, όταν αναφερόμενος στον πατέρα του -Γιάννη επίσης- που έπαιζε μπουλγαρί απο προπολεμικά, στην ερώτηση μου : "Τι τραγούδια έπαιζε ;" ανέφερε και τον "Παλιό καρότσα". Ασφαλώς πρόκειται για τη γνωστη "Καρότσα" ή "Ελα" που ηχογράφησε και ο Φουσταλιέρης και πρόκειται για παλιό αστικό αδέσποτο (ταμπαχανιώτικο) της Κρήτης. Το πως προέκυψε η αλλαγή γένους το διερευνούμε...

ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ

Ο Κώστας Μουντάκης (Άλφά Ρεθύμνης, 10 Φεβρουαρίου 1926 - Αθήνα31 Ιανουαρίου 1991 ) ήταν Έλληναςμουσικός. Θεωρείται μαζί με τους Νίκο ΞυλούρηΘανάση Σκορδαλό και Λεωνίδα Κλάδο ως ένας από τους πιο αντιπροσωπευτικούς λυράρηδες της Κρήτης.

Γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου του 1926 στο χωριό Αλφά της επαρχίας Μυλοποτάμου ( στις μέρες μας υπάγεται στο δήμο Μυλοποτάμου του νομού Ρεθύμνης ). Ήταν το μικρότερο από τα επτά παιδιά του μουσικού και χορευτή Νίκου Μουντάκη και της Καλλιόπης ενώ η καταγωγή της οικογένειάς του ήταν από τον Καλλικράτη Σφακίων Λίγο καιρό μετά τη γέννησή του έμεινε ορφανός από πατέρα ενώ λόγω των οικο&n


Επιπρόσθετες Πληροφορίες

Καλλιτέχνης ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΠΙΠΕΡΑΚΗΣ(ΧΑΡΙΛΑΟΣ)-ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ(ΚΑΡΕΚΛΑΣ)-ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΑΣΠΑΡΑΚΗΣ(ΣΤΡΑΒΟΣ)-ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ-ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ
EAN 5204806053825
Δισκογραφική Εταιρεία ΑΕΡΑΚΗΣ - ΚΡΗΤΙΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ
Έτος Κυκλοφορίας 05 Οκτ 1994

Ετικέτες Προϊόντος

  • No tags connected to product

Χρησιμοποιήστε κενά για να διαχωρίσετε ετικέτες, Χρησιμοποιήστε μονά εισαγωγικά (') για φράσεις.

  1. Γράψτε πρώτος μια αξιολόγηση για αυτό το προϊόν

WRITE YOUR REVIEW

Γράψτε τη Δικιά σας Αξιολόγηση

Only registered users can write reviews. Please, log in or register

Περιγραφή

Λεπτομέρειες

ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΠΙΠΕΡΑΚΗΣ (ΧΑΡΙΛΑΟΣ)

Ο Χαρίλαος Πιπεράκης γεννήθηκε το 1895 στο χωριό Ξηροστέρνι, της Επαρχίας Αποκωρόνου, του νομού Χανιών. Ο Χαρίλαος ο «Κρητικός», όπως ήταν γνωστός στο ευρύ κοινό, ήταν ο πρώτος που διέδωσε την Κρητική μουσική τόσο στην Κρήτη όσο και σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Σε ηλικία μόλις 14 χρόνων το 1919, θεωρήθηκε ένα από τους εξαίρετους εκτελεστές της Κρητικής λύρας.Έφηβος ακόμη, το 1912 έχοντας μοναδικό εφόδιο την τέχνη του, αποφασίζει το μεγάλο ταξίδι στην Αμερική.Σύμφωνα με τις αφηγήσεις του Γιώργου Κατσαρού , που υπήρξε για δεκάδες χρόνια φίλος, συνεργάτης και σύντροφος του στο πάλκο, ο Χαρίλαος ήταν ήδη διάσημος πριν από το 1920 και στα χρόνια του Μεσοπολέμου θεωρήθηκε ο σημαντικότερος και διασημότερος λυράρης-τραγουδιστής που πέρασε ποτέ από την Αμερική. Στο πέρασμα του, κατά τη διάρκεια των πολύμηνων περιοδειών που πραγματοποιούσαν οι διάφορες κομπανίες των ελλήνων μουσικών, ξεσήκωνε όχι μόνο τους Κρητικούς των περιοχών όπου έπαιζε, αλλά και ανθρώπους από όλα τα μέρη της Ελλάδας.Με το πέρασμα των χρόνων εμπλούτισε το ρεπερτόριο του με τραγούδια από διάφορες περιοχές του ελληνισμού αλλά και από γειτονικές μεσογειακές χώρες. «Με όση άνεση και ευχέρεια απέδιδε τα τραγούδια της μουσικής παράδοσης της Κρήτης, το ίδιο τέλεια έπαιζε τραγούδια και σκοπούς από τα βάθη της Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, ως και τους γρήγορους ήχους των λαών της Βαλκανικής, ρεμπέτικα ή ελαφρά τραγούδια της πατρίδας, ως και κλασικούς χορούς των ευρωπαϊκών σαλονιών».Παρόμοιος όμως ήταν και ο ξεσηκωμός των συμπατριωτών του στις λίγες φορές όπου βρέθηκε στην Κρήτη στα χρόνια του Μεσοπολέμου. Λέγεται πως η έλευση του κάθε φορά προκαλούσε συνωστισμό. Το 1928 όταν επέστρεψε για λίγο στην Κρήτη συναντήθηκε με πολλούς μουσικούς της εποχής, μεταξύ των οποίων ο μεγάλος Χανιώτης βιολάτορας Γιώργος Μαριάνος και ο μεγάλος Ρεθεμνιώτης λαουτιέρης και τραγουδιστής Γιάννης Μπερνιδάκης (Μπαξεβάνης), όπου και διοργάνωσαν στην προκυμαία του Ρεθύμνου ένα διήμερο γλέντι που άφησε εποχή .Ο Χαρίλαος αν και παίζει στο πάλκο από τα μέσα της δεύτερης δεκαετίας του αιώνα, στη δισκογραφία εμφανίζεται το 1926, ιδρύοντας μαζί με άλλους μια δική τους εταιρεία δίσκων με το όνομα «Φάρος» και ηχογραφεί 14 τραγούδια, εκ των οποίων πέντε παραδοσιακά ρεμπέτικα και εννέα κρητικά. Ανάμεσά τους τα περίφημα συρτά «Το ξηροστεριανό νερό» και » Λουσακιανό κρασί».Τον είπαν «θεό της μουσικής» (στην Αμερική), ή «Μπουγιούκ Σειτάν», δηλαδή «Μεγάλο Διάβολο» (στην Ανατολή), ή «Παγκανίνι της λύρας» (Στην Ευρώπη) και μπήκε στο Πάνθεον των τριών μεγάλων της λύρας ανά τον κόσμο(μαζί με τον Νταμουρή Τζεμίλ Μπέη και το Λάμπρο Λεονταρίτη).

ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (ΚΑΡΕΚΛΑΣ)

Ο Αντώνης Παπαδάκης, γνωστότερος ως Καρεκλάς (1893 - 1980) ήταν Κρητικός μουσικός, διάσημος για το παίξιμο της λύρας του. Ονομαστή ήταν η σούστα του, με τα πολλά γυρίσματα, εκτελούμενη σε σταφιδιανό συρτό.Γεννήθηκε στα Περβόλια Ρεθύμνου και άρχισε να παίζει λύρα από παιδί. Θεωρείται από τους σημαντικούς μουσικούς της Κρήτης των αρχών του 20ού αιώνα. Πρωτοεμφανίστηκε ως λυράρης γύρω στα 1928 στο πλευρό του λαουτιέρη Ψυλλάκη ή Ψύλλου. Ήταν από τους πρώτους που άρχισε περιστασιακά να χρησιμοποιεί το έγχορδο μπουλγαρί ως όργανο για τη συνοδεία της λύρας, προτού καθιερωθεί το λαούτο ως συνοδευτικό μουσικό όργανο στην Κρήτη. Από τη δεκαετία του 1930 άρχισε να ηχογραφεί τραγούδια, με πρώτα τα περίφημα Ρεθεμνιώτικα πεντοζάλια. Εξαιτίας της δεξιοτεχνίας του στη λύρα έγινε πλούσιος. Ωστόσο, έγινε επίσης γνωστός για την μποέμικη ζωή του και τα τελευταία χρόνια της ζωής του χαρακτηρίστηκαν από την ανέχεια και την φτώχεια. Απεβίωσε σε ηλικία 87 ετών στα Χανιά σε άσυλο ανιάτων, το 1980.

ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΑΣΠΑΡΑΚΗΣ (ΣΤΡΑΒΟΣ)

Του Ζαχαρία Καψαλάκη

Όταν ο καλός μου φίλος  Βαγγέλης Αυγουλάς μου ζήτησε να γράψω ένα άρθρο για τη νέα του σελίδα στο διαδίκτυο, αγχώθηκα . Και τούτου γιατί ήθελα να δώσω ένα κείμενο διαφορετικό απ ' αυτά που συνήθως γράφω (συνδικαλιστικά , ιστορικά ) και που θα έδενε τη κοινή μας πατρίδα τη Κρήτη με τα άτομα με ιδιαιτερότητες . Έτσι λοιπόν έριξα στο mail του Βαγγέλη την ιδέα ( που έγινε σε λίγα μόλις λεπτά αποδεκτή ) , να γράψω ένα άρθρο για έναν άνθρωπο  που δεν γνώρισα ποτέ , όμως τον αγάπησα ψάχνοντας και μαθαίνοντας γι' αυτό . Πρόκειται για τον Ανωγειανό λυράρη Μανώλη Πασπαράκη ή Στραβό. Γέννημα θρέμμα του Ψηλορείτη , γεννήθηκε στα ιστορικά Ανώγεια το Φλεβάρη του 1911. Όταν ήταν ακόμη τριών χρονών , χτυπήθηκε από οστρακιά και έχασε το φώς του. Όμως δε το 'βαλε κάτω. Αγωνιστής , όπως όλοι οι Ανωγειανοί , πήρε στα χέρια του , δεκάχρονος πια , για πρώτη φορά τη λύρα ! Το μουσικό όργανο που κυριαρχούσε στο τόπο του και που έμελε να φωτίσει τους δρόμους της ψυχής του .Δάσκαλός του στη λύρα ένας σπουδαίος λυράρης ο Αντώνης Σκουλάς , έμαθε στο μικρό τα πρώτα πατήματα και του δίδαξε τους πρώτους σκοπούς . Σκοπούς που άκουγε σε ανωγειανές παρέες , τους αποτύπωνε και σιγά-σιγά πάνω τη λύρα του τους έβγαζε ! Στα δεκαπέντε του χρόνια άρχισε δειλά δειλά να παίζει σε παρέες , γάμους  και βαφτίσεις . Η πρόοδος του ήταν σημαντική και στα 25 του χρόνια ήταν πια φτασμένος λυράρης !Παντρεύτηκε , απόκτησε τέσσερα παιδιά και συνέχιζε το έργο του . Γλέντίζοντας το κόσμο σε δύσκολες πραγματικά εποχές . Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος , καταστροφή των Ανωγείων από τους Γερμανούς , φτώχια ....Όμως ο Πασπαράκης συνέχισε τη δημιουργική του πορεία . Λένε όσοι τον γνώρισαν ότι είχε χάρισμα από το Θεό , να μπορεί να στέκεται πραγματικά στα γλέντια . Ακουμπούσε με το δοξάρι του και του ήχους της λύρας του τις ψυχές των ανθρώπων , έδινε φτερά στα πόδια των χορευτάδων , ενώ ο γλυκός σκοπός του , ανταποκρινόταν στις μουσικές διαθέσεις των ανθρώπων που γλεντούσαν μαζί του. Μια μαντινάδα χαρακτηριστική έλεγαν τα χείλη του , δίνοντας το στίγμα της δικής του ιδιαιτερότητας :

Κόσμο γροικώ , κόσμο πατώ , και κόσμο δε γνωρίζω ,

ώ, τη μπαντέρμη τη ζωή και πως τη νταγιαντίζω» ! 

Γράφει ο Γιώργης Καράτζης , για το Μανώλη Πασπαράκη ή Στραβό : «Ένα ζωντανό μνημείο του μουσικού πολιτισμού των Ανωγείων , υπήρξε χωρίς καμία αμφισβήτηση ο Μανώλης Πασπαράκης Στραβός . Ο λυράρης που γλέντισε τ' Ανώγεια και τους Ανωγειανούς τη διασποράς , με ασυνήθιστο πάθος , με προθυμία και ανεξάντλητη διάθεση , με αίσθηση προσφοράς που έφτανε τα όρια της αυτοθυσίας .Κάποιοι νόμιζαν ίσως ότι ο Στραβός  ανταποκρίνεται εντελώς συμβατικά στο τρόπο του τραγουδιού του καθ' ενός στη παρέα , κι οτι προσαρμόζεται για το χατίρι του τραγουδιστή στο ανάλογο ύφος . Δεν ήταν όμως έτσι . Ο Στραβός ταξίδευε στον αόρατο μουσικό κόσμο του , συνεπαρμένος απόλυτα πο το ανθρώπινο περιβάλλον , και συμπάσχων άμεσα στις  μεταπτώσεις και τις ειδικότερες εκφραστικές διαφοροποιήσεις του κάθε τραγουδιστή - γλεντιστή .Με δεδομένη αυτή την αλήθεια , έδιδε όντως μεγαλύτερη έμφαση σε ακραίες , οριακές στιγμές . Άνοιγε διάπλατα τους κρουνούς της μουσικής του απόδοσης , όταν τον ερέθιζε ή τον συγκινούσε κάποιος ξεχωριστός εκφραστικός τρόπος . Αποκάλυπτε έτσι πόσο άνθρωπος ήταν».Μεσουράνησε στη μουσική σκηνή της Κρήτης ως το 1960, χωρίς αυτό να σημαίνει οτι μετά σταμάτησε να παίζει λύρα . Ήταν μάχιμος μουσικός ως τα εβδομήντα του χρόνια , όμως δε μας άφησε δίσκους 33 η 45 στροφών , καθώς η μετακίνηση του για την Αθήνα , που γίνονταν οι εγγραφές δίσκων , ήταν δύσκολη .Χάριν όμως στη μέριμνα του συγχωριανού του δάσκαλου και πρώην δημάρχου των Ανωγείων , Γιώργη Σμπώκου , διασώθηκαν κάποιες ζωντανές ηχογραφήσεις .Η μουσική του επηρέασε όλους τους σύγχρονους καταξιωμένους Ανωγειανούς λυράρηδες με κορυφαίο τον αρχάγγελο της κρητικής μουσικής Νίκο Ξυλούρη .Έφυγε από τη ζωή το 1987 σε ηλικία 76 χρόνων . Τα Ανώγεια τον τίμησαν και τον τιμούν πάντα .Μάλιστα για να τον θυμούνται οι επόμενες γενιές έστησαν άγαλμα του ,έργο του Ιταλού καθηγητή της Σχολής Καλών Τεχνών , του Μιλάνου , Νικόλα Ζαμπόνι . Επίλογο στο σημερινό πρώτο σημείωμα, θα ήθελα να βάλω μια συγκλονιστική εικόνα από τη ζωή του τυφλού λυράρη . Ο πατέρας του ήταν ο πρώτος σύντροφος και οδηγός στο σκοτάδι του .Οι σχέσεις πατέρα και γιού ήταν πολύ δυνατές . Έτσι ο θάνατος του πατέρα του τον συγκλόνισε. Ζήτησε να τον πάνε στο τάφο του. Πήρε τη λύρα του και είπε μια μαντινάδα που δεν θα τη ξεχάσω όσο ζώ : 

«Φεύγεις ψυχή και τση ψυχής, γλυκιά παρηγοριά μου,

που με τα μάτια σου τα δυο, φέγγαν και τα δικά μου».

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ
 Για τον λυράρη Νίκο Παπαδογιάννη ξέρουμε εξαιρετικά λίγα πράγματα. Χθες συνάντησα στα Χανιά κάποιον λυράρη -κάποτε επαγγελματία- και κατασκευαστή λύρας ερασιτέχνη, που θάναι γύρω στα 65 τώρα και μου είπε ότι τον γνώρισε στα Χανιά. Πέρα απο τις παρέες που είχανε κάνει και κάποιες άλλες λεπτομέρειες, λίγα στοχεία απο τα βιογραφικά του που απεκόμισα είναι, πως ήταν υπάλληλος στην Τράπεζα και τα τελευταία του χρόνια έζησε στα Χανιά. Λυράρης καλος, εκλεκτός και μερακλής. Απο όσα γνωρίζει ο συνομιλητής μου, ο Παπαδογιάνης δεν παντρεύτηκε και ως εκ τούτου δεν άφησε απογόνους. Πιστεύω σύντομα να έχουμε κι άλλα στοιχεία για τον κρητικό αυτο καλλιτέχνη που έχει γράψει ιστορία. Απο το site Κρητκή παράδοση, αντιγράφουμε το βιογραφικό του Νίκου Παπαδογιάννη. Ο Νίκος Παπαδογιάννης γεννήθηκε στην Αγιά Μυλοποτάμου του νομού Ρεθύμνης το 1916. Ασχολήθηκε για πρώτη φορά με τη λύρα σε παιδική ηλικία. Όλα τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια, που τα έζησε στο χωριό, σημαδεύτηκαν από την πλούσια και αστείρευτη μουσική παράδοση της περιοχής.Ο ίδιος είχε πει: - "Επαιζα λύρα από την κοιλιά τση μάνας μου".Από την ηλικία των δεκαπέντε ετών (1931), ήταν ένας έμπειρος και αξιόλογος επαγγελματίας λυράρης.
Την πρώτη του δημόσια εμφάνιση την πραγματοποίησε σε ηλικία 12 χρονών το 1928, σε γαμήλιο γλέντι στα Λιβαδειά Μυλοποτάμου. Ο Νίκος Παπαδογιάννης έφυγε από το χωριό του σε ηλικία 20 ετών, το 1936, προκειμένου να υπηρετήσει την στρατιωτική του θητεία και το 1939 που απολύθηκε από τον στρατό έμεινε στην Αθήνα, μέχρι τα 48 του χρόνια το 1964. Ο Νίκος Παπαδογιάννης τον πρώτο του δίσκο τον ηχογράφησε το 1947 σε ηλικία 31 ετών με συνεργάτη του τον ανεπανάληπτο Μεσσαρίτη Λευτέρη Καμπουράκη (Καστελολευτέρη), που έπαιζε μπουζούκι και μπουλγαρί. Από το δίσκο αυτό βγήκαν, το Ταμπαχανιώτικο, ο «Καρότσας»* και το Ρεθεμνιώτικο συρτό «Μάτια που εύκολα γελούν», που έγιναν μεγάλες επιτυχίες την εποχή εκείνη και σήμερα θεωρούνται κλασικά.
Στη συνέχεια και μέχρι το 1964 που ήρθε με μετάθεση από την Αθήνα στο Ρέθυμνο, ο Παπαδογιάννης με συνεργάτη του τον λαουτιέρη από το Σπήλι Γιάννη Μαρκογιαννάκη (Μαρκογιάννη), ηχογράφησε άλλους 4 δίσκους 78 στροφών.Τον τίτλο "Καρότσας" τον ξανα-άκουσα πέρσυ, απο τον Γιάννη Θυμάκη, τον γνωστό λαϊκό τραγουδιστή, όταν αναφερόμενος στον πατέρα του -Γιάννη επίσης- που έπαιζε μπουλγαρί απο προπολεμικά, στην ερώτηση μου : "Τι τραγούδια έπαιζε ;" ανέφερε και τον "Παλιό καρότσα". Ασφαλώς πρόκειται για τη γνωστη "Καρότσα" ή "Ελα" που ηχογράφησε και ο Φουσταλιέρης και πρόκειται για παλιό αστικό αδέσποτο (ταμπαχανιώτικο) της Κρήτης. Το πως προέκυψε η αλλαγή γένους το διερευνούμε...

ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ

Ο Κώστας Μουντάκης (Άλφά Ρεθύμνης, 10 Φεβρουαρίου 1926 - Αθήνα31 Ιανουαρίου 1991 ) ήταν Έλληναςμουσικός. Θεωρείται μαζί με τους Νίκο ΞυλούρηΘανάση Σκορδαλό και Λεωνίδα Κλάδο ως ένας από τους πιο αντιπροσωπευτικούς λυράρηδες της Κρήτης.

Γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου του 1926 στο χωριό Αλφά της επαρχίας Μυλοποτάμου ( στις μέρες μας υπάγεται στο δήμο Μυλοποτάμου του νομού Ρεθύμνης ). Ήταν το μικρότερο από τα επτά παιδιά του μουσικού και χορευτή Νίκου Μουντάκη και της Καλλιόπης ενώ η καταγωγή της οικογένειάς του ήταν από τον Καλλικράτη Σφακίων Λίγο καιρό μετά τη γέννησή του έμεινε ορφανός από πατέρα ενώ λόγω των οικο&n


Επιπλέον πληροφοριές

Επιπρόσθετες Πληροφορίες

Καλλιτέχνης ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΠΙΠΕΡΑΚΗΣ(ΧΑΡΙΛΑΟΣ)-ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ(ΚΑΡΕΚΛΑΣ)-ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΑΣΠΑΡΑΚΗΣ(ΣΤΡΑΒΟΣ)-ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ-ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΥΝΤΑΚΗΣ
EAN 5204806053825
Δισκογραφική Εταιρεία ΑΕΡΑΚΗΣ - ΚΡΗΤΙΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ
Έτος Κυκλοφορίας 05 Οκτ 1994

Ετικέτες

Ετικέτες Προϊόντος

  • No tags connected to product

Χρησιμοποιήστε κενά για να διαχωρίσετε ετικέτες, Χρησιμοποιήστε μονά εισαγωγικά (') για φράσεις.

Αξιολογήσεις

  1. Γράψτε πρώτος μια αξιολόγηση για αυτό το προϊόν

WRITE YOUR REVIEW

Γράψτε τη Δικιά σας Αξιολόγηση

Only registered users can write reviews. Please, log in or register